Στην Αλεξάνδρεια του 4ου αιώνα μ.Χ., η μαθηματικός και αστρονόμος Υπατία προσπαθεί να λύσει το μυστήριο της κίνησης των πλανητών του ηλιακού συστήματος, όταν δεν διδάσκει τους μαθητές της στη βιβλιοθήκη του πατέρα της. Οι αναταραχές όμως που ξεσπούν από τους Χριστιανούς που θέλουν να επιβάλουν τη μονοθεϊστική πίστη τους στους Ρωμαίους και τους Εβραίους θα θέσουν σε κίνδυνο όχι μόνο την έρευνά της, αλλά και την ίδια τη ζωή της…Ο πολυτάλαντος Ισπανός δημιουργός Alejandro Amenábar, μετά τις ταινίες του «Άνοιξε Τα Μάτια», «Οι Άλλοι» και «Η Θάλασσα Μέσα Μου», στρέφεται με την ταινία του «Agora» στην ιστορική βιογραφία, με την  Rachel Weisz να υποδύεται την Υπατία. Ο Amenábar επιχείρησε -με την ιστορία της Υπατίας- να προβάλει ουσιαστικά την έλευση του χριστιανικού σκοταδισμού, που περιόρισε τις επιστήμες, τη γνώση και τη φιλοσοφική αναζήτηση, για να επιβάλει τις δογματικές του αντιλήψεις με τη βία και να οδηγήσει το δυτικό κόσμο στο Μεσαίωνα.

Προσπαθεί όμως να ενσωματώσει στο «Agora» πολύ περισσότερα στοιχεία (όπως τη σημασία της Υπατίας για την αστρονομία, τις πολιτικές αναταραχές, τις θρησκευτικές διαμάχες και ένα ερωτικό τρίγωνο) απ’ όσα μπορεί να αντέξει η διάρκεια και η ανάπτυξή της ταινίας με αποτέλεσμα να παραμένει στην επιφάνεια της αφήγησής του.  Κάποιοι κριτικοί θεώρησαν  επίσης ότι δεν προετοίμασε επαρκώς τους ηθοποιούς του και τους άφησε να παραδώσουν τυποποιημένες ερμηνείες. Επιτυχημένη χαρακτηρίστηκε  η αναπαράσταση της Αλεξάνδρειας - «ζωντανεύει»  πραγματικά  μια  εποχή  και μια πόλη..

Αναλυτικότερα η  Υπατία (370-415μ.Χ.) ήταν Ελληνίδα νεοπλατωνική φιλόσοφος, αστρονόμος και μαθηματικός. Έζησε και δίδαξε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου,  όπου και δολοφονήθηκε από όχλο φανατικών χριστιανών. Κόρη του μαθηματικού και αστρονόμου Θέωνα, έλαβε πολύ καλή εκπαίδευση και ταξίδεψε πολύ. Υπήρξε πολυγραφότατη, δυστυχώς όμως κανένα από τα έργα της δεν σώζεται και έχουμε μόνο αναφορές για αυτά.

Αν και οι Ρωμαίοι υποχρέωναν τις κατακτημένες περιοχές να ακολουθούν τους δικούς τους νόμους, οι κατακτημένοι είχαν μια σχετική αυτονομία, με αποτέλεσμα το δίκαιο να είναι ένα μείγμα από τοπικούς και ρωμαϊκούς νόμους - ειδικά στην Αλεξάνδρεια συγχέονταν ελληνικοί, ρωμαϊκοί και αιγυπτιακοί νόμοι. Η Υπατία είχε τη δυνατότητα να επιλέξει να ακολουθεί τους ελληνικούς ή τους αιγυπτιακούς νόμους χωρίς κάποια παρέμβαση των ρωμαϊκών. Έτσι μπορούσε να κατέχει γη και να έχει μία δική της επιχείρηση χωρίς κάποιον επιβλέποντα, να διδάσκει και να δίνει συμβουλές σε άνδρες και να μετακινείται στην πόλη χωρίς κάποιον να την επιβλέπει. Το περίεργο είναι ότι με αυτές τις ενέργειες δεν προκαλούσε, οι κάτοικοι της κοσμοπολίτικης Αλεξάνδρειας πρέπει να ήταν συνηθισμένοι σε τέτοιες καταστάσεις.

Πολλοί από τους μαθητές της ανήκαν στους ανώτατους κύκλους της αριστοκρατίας της πόλης και έγιναν σημαντικές προσωπικότητες, όπως ο επίσκοπος Κυρήνης Συνέσιος και ο έπαρχος της Αλεξανδρείας Ορέστης. Η Υπατία σχολίασε την Αριθμητική του Διόφαντου, έγραψε τον Αστρονομικό Κανόνα και τελειοποίησε τον Κώνο του Απολλώνιου. Βοήθησε επίσης τον μαθητή της Συνέσιο στην κατασκευή ενός αστρολάβου και ενός υδρομέτρου. Ήταν αγαπητή στους μαθητές της. Είχε φυσική ομορφιά και φορούσε απλά ρούχα. Έδινε δημόσιες διαλέξεις και ίσως διατηρούσε κάποιου είδους δημόσιο γραφείο. Ανέπτυξε τη Νεοπλατωνική φιλοσοφία. Θεωρείται άλλωστε ότι υπάρχει μια σύνδεση ανάμεσα στην Νεοπλατωνική Φιλοσοφία και τα Μαθηματικά. Γιατί η φύση των μαθηματικών είναι το να δημιουργούν ιδέες παρμένες από υλικά αντικείμενα.

Για τον θάνατό της (415μ.Χ.) υπάρχουν πολλές θεωρίες για το ποιος ήταν υπεύθυνος και με ποια κίνητρα, με επικρατέστερη αυτή που θεωρεί υπεύθυνο τον Αρχιεπίσκοπο Αλεξάνδρειας  Κύριλλο. Οι χριστιανοί τη θεώρησαν υπαίτια για τη μη συμφιλίωση του με τον έπαρχο Ορέστη, με τον οποίο βρίσκονταν σε διένεξη. Την αποκάλεσαν ειδωλολατρική μάγισσα και ιέρεια, την έγδυσαν και την έσυραν μέχρι τον Καθεδρικό ναό, όπου την σκότωσαν γδέρνοντας και διαμελίζοντας την με κοφτερά όστρακα.

Το διαλυμένο σώμα της το έκαψαν. Ο αστεροειδής 238 Υπατία, που ανακαλύφθηκε το 1884, πήρε το όνομά του από την ιστορική αυτή μορφή. Για  περισσότερα  στοιχεία  δείτε  την  ταινία!!